“Stop met competitiedenken in wetenschapsbeleid”

“Sturen op rankings en denken in competitie is zeker geen garantie voor kwaliteit. Eerder zal dergelijke sturing leiden tot strategisch gedrag, manipulatie en in extreme gevallen zelfs wetenschapsfraude.” Dat stelt de Delftse hoogleraar Caspar Chorus in het FD van 18 mei.

Chorus uit kritiek op het gebruik van  impact factoren om wetenschappelijke kwaliteit te meten. Hij baseert zich onder meer op een analyse die hij maakte van impact factoren van tijdschriften in de transportwetenschap (‘The practice of strategic journal self-citation: It exists, and should stop‘). Chorus laat zien dat veel tijdschriften veel meer verwijzingen naar hun eigen artikelen opnemen dan je zou mogen verwachten. Redacteuren van wetenschappelijke tijdschriften verhogen dus de impact factor door auteurs strategisch citatiegedrag op te dringen: kunstmatige verwijzingen naar eerdere artikelen in hun tijdschrift.

Dit strategische gedrag vloeit voort uit het grote belang dat wetenschappers, beleidsmakers en financiers hechten aan kwaliteit uitgedrukt in bibliometrische factoren, zoals de impact factor. Maar is dat waar het om zou moeten gaan in de wetenschap? Chorus in het FD: “Zou de belastingbetaler mij nu werkelijk betalen om een wedstrijdje in de wetenschappelijke champions league te spelen tegen mijn internationale collega’s, en deze in de verlenging te winnen op basis van een goed geplaatste citatie? Of is de maatschappij meer gebaat bij een onderzoeker die, uiteraard op het hoogst mogelijke niveau, een relevante bijdrage probeert te leveren aan zijn vakgebied?”

Leidse onderzoekers publiceerden in Nature tien principes voor zinvol gebruik van impactfactoren.

Geen reacties