Kabinet brengt maatschappij en wetenschap dichter bij elkaar

Met de Wetenschapsvisie 2025 zet het ministerie van OCW een nieuwe koers uit voor de Nederlandse wetenschap. De verbinding tussen wetenschap en maatschappij staat centraal. Onderzoeksvragen moeten in een context van maatschappelijke problemen geplaatst worden. Het betekent ook dat het geven van goed universitair onderwijs gewaardeerd wordt als belangrijke maatschappelijke impact. Frank Miedema en Wijnand Mijnhardt reageren daarop.

In de Wetenschapsvisie 2025 maken de bewindslieden van OCW een einde aan de promotiebonus. Dat is het bedrag van ruim 90.000 euro dat universiteiten ontvangen per afgeronde promotie. “In plaats van een vast bedrag per gepromoveerde, krijgen universiteiten maximaal 20 procent van hun totaalbudget gefinancierd op basis van hun aantallen gepromoveerden. Hierdoor zal een stijging van het aantal promoties minder schommelingen in de financiering van universiteiten tot gevolg hebben.”

Promotiebonus
Prof. dr. Frank Miedema: “De promotiebonus was een prominent agendapunt van Science in Transition. Wij denken dat het inderdaad een goed idee is om het vrijkomende geld toe te voegen aan de eerste geldstroom. Want net als de VSNU hielden wij een pleidooi voor een stabielere financiering, waardoor de nadruk minder komt te liggen op risicomijdend kortetermijn-onderzoek.”

De Wetenschapsvisie pleit ook voor een sterkere verbinding tussen wetenschap en maatschappij. Miedema: “Valorisatie is in de Wetenschapsvisie niet alleen maar economische benutting maar nadrukkelijk ook maatschappelijke en publieke benutting van onderzoeksresultaten van alle wetenschappelijke disciplines. Dat moet geen verantwoording achteraf zijn, zoals nu veelal gebeurt, maar een continu proces waarbij de interactie met gebruikers doorloopt tot implementatie en gebruik.”

Promotiestelsel
Ook het promotiestelsel staat ter discussie. OCW wil meer differentiatie, onder meer via een experiment met promotiestudenten en zogenaamde ‘industrial doctorates’. Het moet leiden tot een betere aansluiting tussen promovendi en de arbeidsmarkt. Mijnhardt: “Een herbezinning op het promotiestelsel is uitermate zinnig. Promovendi moeten zich tijdens hun promotietraject afvragen of ze een loopbaan in de wetenschap of in de samenleving nastreven. Een groot deel krijgt een baan buiten de wetenschap, maar universiteiten bereiden promovendi daar nu onvoldoende op voor.”

Prof. dr. Wijnand Mijnhardt: “Het discours over de wetenschap gaat met de Wetenschapsvisie 2025 de goede kant op. Maar de doorwerking op de werkvloer moet nog gestalte krijgen. Dat vergt experimenten met andere vormen van wetenschapsbesturing en durf van bestuurders.”

Prof. dr. Frank Huisman: “Met de Wetenschapsvisie 2025 is een belangrijke eerste stap gezet richting een hervorming van het universitaire en wetenschappelijke bestel van Nederland. Het is zaak om bij de vertaling van de Wetenschapsvisie naar een Nationale Wetenschapsagenda het grote belang van de geesteswetenschappen en de sociale wetenschappen in het oog te houden. Ook de balans tussen onderwijs en onderzoek verdient serieuze aandacht.”

Lees de Wetenschapsvisie 2025 en de toelichting.

Lees ook artikelen in NRC (“Burgers gaan meebeslissen over onderzoek universiteiten“) en Volkskrant (“Kabinet snijdt in hoge promotiebonussen op universiteiten“) over de Wetenschapsvisie 2025.

Luister naar Radio 1 (vanaf 10:30u) waar Frank Miedema reageert discussie over op publicatiedruk.

Geen reacties