Zorgen over kwaliteit van wetenschap nemen toe

donderdag 21 april 2016

Nieuwe twijfels op over kwaliteit van pre-klinisch en klinisch onderzoek, plus discussie over de waarde van auteurschappen in een tijd van Big Science.

Medicijnonderzoek vaak slecht van kwaliteit
NRC Handelsblad interviewt Bert Leufkens, voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen. NRC: Het vooraanstaande tijdschrift The Lancet schreef bijvoorbeeld vorig jaar in een vlammend commentaar: „Een groot deel van de wetenschappelijke literatuur, misschien de helft, zou eenvoudig onwaar kunnen zijn.” Klopt dat?
Leufkens: “Ja, wij zien dat ook. Als we alle data langs de puristische meetlat leggen, dan zeg ik ook: klopt dat wel? Als ik puur als wetenschapper naar studies kijk, dan ben ik heel kritisch. We hadden onlangs een collegevergadering over dit onderwerp en dan gaat het alleen maar hier over. Dan zitten we bij elkaar met de beoordelaars die alle studies hebben doorgezaagd. Hun rapporten zijn niet veel anders dan wat je in The Lancet leest; van dit klopt niet, en dit is geselecteerd. Want vaak blijkt dat door de selectie van de data de baten van een middel rooskleuriger en de bijwerkingen geringer worden voorgesteld.”

Muizenonderzoek niet vertaalbaar naar mensen
In een publicatie in het tijdschrift ATVB concluderen onderzoekers van het UMC Utrecht onder leiding van prof. dr. Gerard Pasterkamp dat muizenonderzoek naar de genetische oorzaak van aderverkalking nauwelijks te vertalen is naar mensen. De onderzoekers analyseerden duizenden artikelen waarin in totaal 659 genen worden beschreven die – in muizen – bijdragen aan het ontstaan van aderverkalking. De Utrechters probeerden vervolgens de link te leggen naar de mens. Vertaling naar menselijke genen en mechanismen bleek meestal onmogelijk. Ze concluderen dan ook: “A role for genes that has been observed in mice for atherosclerotic lesion development could scarcely be confirmed by studying associations of disease development with common human genetic variants. The value of murine atherosclerotic models for selection of therapeutic targets in human disease remains unclear.”

Inflatie van auteurschappen: maximaal tien auteurs?
De hoofdredacteur van het tijdschrift European Journal of Preventive Cardiology, Rosemary Allpress, schrijft samen met prof. dr. Rick Grobbee van het UMC Utrecht een editorial over de inflatie van auteurschappen. Een in het oog springende aanleiding is een genetica-publicatie met meer dan duizend auteurs. Grobbee en Allpress vinden dat een paper met meer dan tien auteurs niet meer voldoet aan de eisen van een auteurschap. “When more than, say, 10 authors are listed for a single paper it could be questioned what the real contribution of some of these authors has been, whether they can take responsibility for the full content and, in fact, whether they are fully aware of the contents and implications of their work.”
Grobbee en Allpress noemen het “a system that currently is difficult to comprehend, easy to corrupt and has ceased to provide sufficient credibility to the diversity of roles that individuals and groups play in science”. Ze roepen tijdschriften op om gezamenlijk in actie te komen.

« terug naar overzicht

Geen reacties